Usterki takie mogą występować przede wszystkim przy dłuższej i ciągłej pracy komputera zwłaszcza w podwyższonej temperaturze otoczenia oraz przy nieodpowiedniej eksploatacji obu urządzeń (m.in. zwarć wyprowadzeń w porcie użytkownika, dołączenia zasilacza będącego pod napięciem itp.).
Nabycie nowego zasilacza wiąże się zwykle z dość poważnymi kłopotami (pomijając już samą jego cenę). Jedynym ratunkiem jest więc czasem wykonanie zasilacza we własnym zakresie, co biorąc pod uwagę niewielką ilość podzespołów i prostotę konstrukcji nie powinno stanowić większego problemu.
Zasilacz ma za zadanie dostarczenie do komputera dwóch napięć 9V napięcia zmiennego o natężeniu 1A oraz 5V napięcia stałego o tej samej obciążalności. W skład proponowanego zasilacza wchodzą następujące podzespoły: transformator sieciowy typu ZATRA TS 20/1 lub TS 20/3, mostek prostowniczy 4 BYP 01/40 (lub alternatywnie cztery diody prostownicze BYP 401—50), oraz stabilizator napięcia typu 7805 w postaci układu scalonego. Dodatkowe usprawnienia, o których „zapomnieli” autorzy oryginalnego transformatora to: dioda elektroluminescencyjna (LED) pracująca jako kontrola zasilania oraz wyłącznik sieciowy umożliwiający całkowite odłączenie zasilacza od sieci.
Moc pobierana przez C—64 wynosi ok. 15W natomiast dostarczana przez opisywany tu transformator — ok. 20W stąd też 25 proc. nadwyżka mocy (np. podczas korzystania z portu użytkownika) nie powoduje maksymalnego obciążenia co oczywiście poprawia warunki pracy.
Jedno z uzwojeń wtórnych transformatora dostarcza napięcia przemiennego 9V podawanego następnie bezpośrednio do komputera. Napięcia +5V jest wytwarzane na podstawie drugie uzwojenie wtórne oraz połączony z nim mostek prostowniczy i scalony stabilizator 7805.
Z dostępnych na rynku transformatorów krajowej produkcji najbardziej odpowiednim do tego celu jest transformator TS 20/1 lub TS 20/3, który nie wymaga żadnych przeróbek polegających na nawijaniu czy odwijaniu odpowiedniej ilości zwojów. Pozostałe elementy (może z wyjątkiem samego stabilizatora 7805) są również powszechnie dostępne w sklepach RTV.
Całość urządzenia należy zmontować na płytce laminowanej lub izolacyjnej. Ze względu na prosty układ połączeń pominięto rysunek montażowy płytki, pozostawiając jej zaprojektowanie inwencji konstruktora.
Podczas projektowania obudowy zewnętrznej należy pamiętać, aby zapewniała ona wystarczającą osłonę przede wszystkim przed możliwością porażenia prądem, zwarciami i kurzem. Trzeba także pamiętać o odpowiednim chłodzeniu zasilacza co można osiągnąć przez wywiercenie w obudowie zewnętrznej szeregu otworów o średnicy 4—6 mm co ułatwi wymianę ciepła.
Bardzo pożądane jest zainstalowanie stabilizatora 7805 na odpowiednim radiatorze. Radiator taki można wykonać z blachy aluminiowej o grubości 1—5 mm i szerokości 30 mm. Z blachy tej tworzymy kształtownik w formie litery U, zachowując proste kąty zagięcia (poszczególne odcinki powinny mieć długość ok. 30 mm). Jeżeli obudowa zewnętrzna będzie wykonana z metalu to warto pokusić się na przyklejenie do niej omawianego radiatora np. za pomocą kleju DISTAL lub CYJANOPAN co znacznie polepszy warunki chłodzenia.
Wskazane jest użycie jako przewodów zasilających przewodów pochodzących z uszkodzonego zasilacza. Po zmontowaniu całości należy bezwzględnie sprawdzić wszystkie połączenia i napięcia, gdyż pomyłka może być tu tragiczna w skutkach dla komputera. Niezbędne schematy ideowe przedstawiono poniżej.
UWAGA. Ponieważ zasilacz jest zasilany napięciem sieci, jego wykonanie, montaż i pomiary napięć powinny zostać wykonane przez fachowca. Nieumiejętne postępowanie może doprowadzić do porażenia prądem elektrycznym lub zniszczeniem komputera.
Zbigniew Kaszycki
