W. Gogołek

Z historii mikrokomputerów (Wielka Brytania)

Dostarczane zza Oceanu do Anglii komputery, takie jak PET, APPLE II czy TRS-80 model 1, kosztowały aż 500 funtów. Z pewnością fakt ten znacznie przyspieszył w Wielkiej Brytanii prace nad własnymi mikrokomputerami, a konstrukcje brytyjskiej produkcji na przykład: NASCOM 1, Mk14, UK 101 były niemal trzykrotnie tańsze od amerykańskich. Budowano je na jednym pakiecie, który poza procesorem mieścił 2 lub 4K RAM i ROM. Komputery te akceptowały kod ASCII.

Znaczącą datą w historii rozwoju mikrokomputerów jest rok powstania pierwszego pisma im poświęconego. W Wielkiej Brytanii stało się to w 1978 roku, kiedy ukazało się pismo „PERSONAL COMPUTER WORLD”.

W niecałe dwa lata potem pojawiają się pierwsze przenośne mikrokomputery ACORN ATOM i SINCLAIR Z80. Już wówczas miały one „wbudowany” BASIC w pamięci ROM. ACORN ATOM bazował na procesorze 6502; miał 2K RAM (z możliwością rozbudowy do 12K), monochromatyczny telewizor.

Sir Clive Sinclair (jeszcze wówczas po prostu „Pan”) wymarzył sobie mikrokomputer, który kosztowałby mniej niż magiczna cena 100 funtów. Po wielu miesiącach ciężkiej pracy jego firma „Sinclair Research” wyprodukowała mikrokomputery ZX80 o pamięci 1K RAM z BASIC-em i interfejsem do typowych, domowych telewizorów i magnetofonów. Powodzenie tego sprzętu przyczyniło się do uruchomienia produkcji ZX81, który był już o 50% tańszy od swego poprzednika.

W 1982 roku na rynku niepodzielnie panował mikrokomputer ZX Spectrum z pamięcią 48K RAM + kolory za 125 funtów. W tym samym czasie komputer ten jako TIMEX SINCLAIR 2000 zawędrował do USA.

Jak dotychczas do Spectrum napisano największą liczbę komputerowych gier, dla dzieci i dorosłych — jedynie Commodore może być dla niego konkurencją.

Tymczasem ACORN wyprodukował na zlecenie rozgłośni BBC mikrokomputer o tej samej nazwie — BBC MICRO. Komputer ten i jego oprogramowanie konstruowano z myślą o sprzężeniu nowoczesnej technologii z telewizją dydaktyczną. BBC zbudowany jest na procesorze 6502, a jego zalety podkreśla doskonała kolorowa grafika.

Jednak wadą nie do pokonania dla BBC okazała się zbyt wysoka cena, a ograniczoność zastosowania doprowadziła producenta niemal do bankructwa. Ostatecznie BBC został wykupiony przez firmę OLIVETTI i ślad po nim zaginął.

W historii brytyjskich mikrokomputerów znaczące były także inne konstrukcje: NEW BRAIN i Jupiter ACE, który zbudowano na podstawie procesora ZX80 (zamiast BASICA w ROM-ie mieścił się FORTH). Konieczność zdobycia przez każdego użytkownika mikrokomputera ACE odpowiednich kwalifikacji okazała się zgubna dla producenta — Jupiter zbankrutował.

Potem pojawiły się mikrokomputery DRAGON 32 na procesorze 6809. ORIC i pierwszy, składany, do dziś produkowany, przenośny (lap-held) mikrokomputer HUSKY. Jego produkcję rozpoczęto jeszcze przed rokiem 1981, a brak wcześniejszych informacji o nim tłumaczy podstawowe przeznaczenie komputera HUSKY — wojsko. Przystoso

wany jest do pracy na wolnym powietrzu, można nim rzucać o podłogę, jest po prostu niezawodny. Elektronika tego urządzenia oparta jest na układach CMOS i układach kompatybilnych z Z80 (procesor C800 firmy National Semiconductor, zegar 4MHz, system CP/M).

Obudowa komputera HUSKY jest prosta, bez mechanicznych pamięci masowych. Ta pozorna wada czyni sprzęt mobilnym, a niezbędne dane stałe i programy są zarejestrowane w trwałej pamięci CMOS RAM.

Już w 1981 roku prezentowany mikrokomputer miał wbudowaną pamięć RAM o wielkości 144K, a ostatni model HUSKY HUNTER jest wielkości połowy arkusza A4, waży 1200 g, pracuje pod wodą, a jego baterie zapewniają pracę przez 50 godzin. Ekran typu LCD wyświetla informacje w 8 wierszach po 40 znaków lub 240X64 piksele. Pamięć ROM ma 48K i mieści się w niej edytor tekstów, program komunikacji, interpreter BASICa, file manager DEMOS kompatybilny z CP/M 2.2 Pamięć RAM ma wielkość 256K w tym 48K z przeznaczeniem na symulację dysku.

Kolejne modele mikrokomputera HUSKY to:

— HUSKY SP (special performance), 352K RAM, baterie na 100 godzin pracy,

— HUSKY IS (Intrinsically Safe) przeznaczony do zabezpieczenia elektrowni, petrochemii, kopalń itp. wyposażony w RS-422.

— HUSKY AD (analog/digital) ma osiem kanałów zamiany sygnałów analogowych na cyfrowe.

— HUSKY M208, pierwszy komputer odporny na krańcowo złe warunki zewnętrzne; drgania, uderzenia, temperaturę. Producent twierdzi, że sprzęt ten wytrzyma warunki „3 wojny”. 

Brytyjskie czekanie na 16-bitowy komputer zakończyło się 4 lata temu wyprodukowaniem SIRIUSA. Natychmiast firma ACT odpowiedziała mikrokomputerem APRICOT, którego w 1983 roku sprzedano 35 000 szt. Komputer ten jest ciągle sprzedawany w swej oryginalnej obudowie z bliźniakami jednostronnych dysków 256 KB plus 9-calowy monitor z zielonym ekranem. W marcu 1984 roku firma ACT rozpoczęła sprzedaż modeli Xi20s o pamięci 1 MB RAM, twardy dysk 20MB i 720 KB floppy dysk. Brak kompatybilności z IBM producent zastąpił dwoma tysiącami własnych programów. Było to kolejnym objawem procesu wypierania z rynku konkurentów ACT, w tym IBM. Duży wpływ na te zmiany miała także produkcja lokalnych sieci POINT 32, które łączą do 32 komputerów APRICOT.

Użytkownicy mikrokomputera APRICOT chwalą sobie jego małe rozmiary i łatwość transportu. Ten typ komputera między innymi upodobali sobie aptekarze. Pomaga im w tym skrupulatnie dostarczane fachowe oprogramowanie.

Warto podkreślić, że procesor w APRICOT 8086 jest szybszy niż 8088 w IBM PC. Ponadto prezentowany mikrokomputer został ostatnio uzupełniony o bardzo użyteczne oprogramowanie, COMMINIQUE, pozwalające korzystać z elektronicznej poczty — Telcom Gold, a także z terminali VT100, rozpowszechniających oprogramowanie i innych źródeł cennych informacji (MÌCROMAIL, MULTISTREAM).

Na zakończenie warto zwrócić uwagę na dziwną historię jednej z najbardziej popularnych firm mikrokomputerowych w Polsce — Sinclair Research. Po olbrzymich sukcesach rynkowych, których uwieńczeniem był ZX Spectrum 48 KB RAM, firma zainwestowała miedzy innymi w wersję QL. Zdarzenie to odegrało niebagatelną rolę w kryzysie finansowym Sinclair’a. Firmie i groziło bankructwo.  Uzyskany w ubiegłym roku kredyt około 15 milionów funtów pozwolił na pokrycie długów i radykalną obniżkę ceny QL z 399 na 199 funtów! Wkrótce firma otrzymała  zamówienie  na  sprzęt opiewające na 10 milionów funtów. 1 Ku wielkiemu zaskoczeniu okazało się jednak, że nie QL jest przedmiotem zamówienia, stanowi bowiem tylko 15% całości — reszta to znane u nas Spectrum i Spectrum plus. Tymczasem ZX80 jest nadal najlepiej sprzedawanym komputerem domowym.

Niepowodzenia mające swe źródło w QL odzwierciedla między innymi opinia, że nowa wersja AMSTRADA PCW 8256, mimo ceny 399 funtów, nic będzie miała konkurencji w QL — który jest tylko zabawką, ma kolorowy monitor, jego przeznaczenie to gry, a nie zastosowanie profesjonalne.

W. Gogołek