Czynna dziś w Polsce liczba modemów nie przekracza stu. Stąd poza fachowcami mało kto orientuje się, do czego służy i jak działa modem.
Zastosowanie
Komputer stojący w domu, czy w pracy jest niewątpliwie bardzo pomocnym urządzeniem. Jego możliwości zależą jednak przede wszystkim od dostępu do informacji. Załóżmy, na przykład, że często korzystamy z rozkładów jazdy PKP, PKS i LOT. Jeśli chcemy skorzystać z pomocy komputera, to konieczne jest wprowadzenie tych informacji do jakiejś bazy danych. Czas jaki jest potrzebny jednej osobie na zapisanie rozkładu jazdy PKP dla całego kraju mierzy się tygodniami. Jasne, że nie ma to żadnego sensu.
Wyobraźmy sobie jednak, że rozkład ten został już wpisany do komputera podczas układania. Mamy następne kłopoty. Trzeba udać się do odpowiedniej instytucji i przepisać ten rozkład na własne dyskietki. Okaże się na pewno, że komputer jest innego typu niż posiadany przez nas (do tego celu nie wystarczy nawet najbardziej rozbudowany IBM PC), co wiąże się z innym sposobem zapisu informacji.
Czy jest na to prostszy sposób? Tak, właśnie modem. Jeśli komputer zawierający rozkład jazdy wyposażymy w modem, to każdy posiadacz dowolnego komputera i modemu będzie mógł otrzymać przez telefon odpowiednią informację. Na Zachodzie jest to jedno z najpowszechniejszych zastosowań komputerów osobistych. Samo wymienienie rodzajów informacji, które można w ten sposób uzyskać zajęłoby kilka stron „Bajtka”. O tym więc innym razem, zaś teraz przejdziemy do szczegółów technicznych.
Działanie
Komputer operuje logicznymi sygnałami napięciowymi. Oznacza to, że rozpoznaje on, czy jest napięcie (sygnał), czy go nie ma. Zmiana sygnału może być tylko skokowa. Informacja w komputerze stanowi więc serię impulsów: jest, nie ma, jest, jest, nie ma itd. Telefon natomiast przenosi dźwięk, czyli operuje sygnałami o różnej wartości napięcia (tzw. analogowymi), które dodatkowo płynnie się zmieniają. Zadaniem modemu jest przekształcenie sygnałów logicznych (cyfrowych) na analogowe i odwrotnie. Ponadto sygnał analogowy musi być dostosowany do standardu sieci telefonicznej, zaś cyfrowy do standardu konkretnego typu komputera.
Istnieją dwa podstawowe rodzaje modemów: akustyczne i bezpośrednie. Modem akustyczny (np. Atari 835) jest „połączony” z siecią telefoniczną przy pomocy mikrofonu i głośnika. Po prostu wybieramy ręcznie numer abonenta i kładziemy słuchawkę na odpowiednio ukształtowanej obudowie modemu. Jest to urządzenie dosyć prymitywne i już rzadko stosowane. Modem bezpośredni (direct connect) jest dołączony do sieci poprzez typowe gniazdko telefoniczne. Takie rozwiązanie pozwala na automatyzację wielu czynności i usprawnia transmisję. Prawie wszystkie produkowane obecnie modemy są bezpośrednie. Takiego typu jest także modem Atari XM301P, który posiada homologację w Polsce (jego szczegółowy opis zamieszczony zostanie w trzecim wydaniu specjalnym „Tylko o Atari").
Podstawowym zadaniem modemu jest przesyłanie (transmisja) danych. Do tego celu zostały opracowane specjalne sposoby komunikacji zwane protokołami transmisji. Umożliwiają one przesyłanie dowolnych danych pomiędzy dowolnymi komputerami. Najczęściej używane są protokoły XMODEM i AMODEM. Stosowane są przy tym trzy podstawowe prędkości transmisji: 300, 1200 i 2400 bodów (bitów na sekundę).
Modem współpracując z siecią telefoniczną musi wykonywać jeszcze kilka innych czynności. Przede wszystkim musi rozpoznawać, czy połączenie z innym modemem zostało nawiązane lub przerwane. Ponadto modem bezpośredni musi umożliwiać automatyczne wybranie numeru podanego przez użytkownika oraz automatyczne odebranie telefonu, gdy łączy się z nim inny modem.
Do pełnego wykorzystania możliwości modemu niezbędny jest odpowiedni program. Dla ośmiobitowych komputerów Atari najpopularniejsze są następujące programy komunikacyjne: XE-Term, Home Term, 1030 Express, TScope, Pro*Term i Smart Term. Przy korzystaniu z takiego programu należy przede wszystkim uzgodnić parametry i protokół transmisji. Szczegółowe postępowanie zależy od zastosowanego programu komunikacyjnego i jest opisane w jego instrukcji.
UWAGA: Zwracamy się z apelem do użytkowników modemów o przesyłanie informacji o sobie. Będziemy publikować w ” Bajtku” listę użytkowników wraz z numerami telefonów i godzinami pracy. Ponadto przewidujemy uruchomienie w redakcji komputera z modemem, który umożliwi uzyskanie programów drukowanych w naszym piśmie.
Wojciech Zientara




