Większość użytkowników magnetofonów posługuje się sprzętem fabrycznym. Jest on przeważnie mało zróżnicowany pod względem konstrukcji, a jego podstawowymi elementami są: głowice uniwersalna i kasująca, układ napędowy oraz prosty układ elektroniczny złożony z kilku układów scalonych.
Głowice uniwersalna i kasująca stanowią tu najbardziej wrażliwy i czuły element, są też one najczęstszą przyczyną niedomagań magnetofonu. Zdecydowanie najczęstszym uszkodzeniem objawiającym się radosnym komunikatem LOAD ERROR jest zabrudzenie jednej z głowic. Do szybkiego zanieczyszczania przyczynia się przede wszystkim stosowanie taśm o marnej jakości, ich niewłaściwe przechowywanie itp. Usunięcie zabrudzenia jest proste i polega na przeczyszczeniu OBU głowic szmatką nasączoną spirytusem (byle nie salicylowym). Należy również obowiązkowo oczyścić z nalotu gumową rolkę napędową i watek silnika, ponieważ elementy te prowadzą taśmę i jakiekolwiek osady mogą spowodować przesuwanie taśmy do góry lub w dół, co również uniemożliwia poprawny odczyt programu. Jeżeli zabiegi te nie przyniosą spodziewanych efektów, to w grę może wchodzić niewłaściwe ustawienie głowicy.
Regulacja ustawienia głowicy jest czynnością niezbyt skomplikowaną, wymaga jednak dużej precyzji, idealne dostrojenie to znaczy takie aby magnetofon odczytywał wszystkie kasety zapisane na innych magnetofonach nie wchodzi w grę, staje się jednak bardziej prawdopodobne gdy głowica jest prawidłowo ustawiona. Samą regulację można wykonać np. za pomocą popularnego programu RECORDER TAPE JUSTAGE Club TAPE JUSTAGE 2). Choć program ten zawiera szczegółową instrukcję obsługi to warto wspomnieć, że śrubą regulacyjną należy kręcić bardzo powoli do momentu uzyskania najbardziej skupionego paska. Na rysunkach poniżej przedstawiam obraz jaki należy uzyskać.
W wypadku gdy nie dysponujemy omawianym programem można spróbować ustawić głowicę "na słuch" lub za pomocą miernika. W pierwszym wypadku konieczne jest posiadanie lub zainstalowanie "podsłuchu" i uzyskanie takiego położenia głowicy w którym ton jest najgłośniejszy i zawiera najwięcej dźwięków o wysokich częstotliwościach; w drugim wypadku należy odnaleźć położenie w którym wychylenie wskazówki miernika jest największe. Dobre efekty daje nam połączenie obu metod.
Po operacji ustawiania głowicy, a także niezależnie od niej bardzo pożądane jest okresowe rozmagnesowywanie głowicy. Z braku demagnetyzera posłużyłem się tu zwykłą lutownicą transformatorową w której zamiast grotu zainstalowałem pętlę z o średnicy ok. 20 mm wykonaną z drutu o średnicy 1.2 do 1.5 mm. Głowicę zabezpieczyłem przed bezpośrednim zetknięciem z głowicą za pomocą małej przekładki wykonanej z kartonu. Po włączeniu lutownicy zacząłem ją przybliżać (powoli !) do głowicy z odległości ok. 3 cm a następnie równie wolno ją oddalać. Proces ten powinien trwać kilka sekund i gwarantuje nam całkowite pozbawienie głowicy wszelkich śladów magnetyzmu co oczywiście polepsza eksploatację.
Ostatnim defektem jest jej naturalne zużycie do czego walnie przyczynia się stosowanie nieodpowiednich taśm (np. Cr02 czy METAL), zbyt silny docisk głowicy, zanieczyszczenia i brak konserwacji. Czasami zdarza się, że w uzwojeniu wystąpi zwarcie lub przerwa. Takie wypadki są już znacznie trudniejsze do wychwycenia i wymagają wymiany głowicy. Nowa głowica powinna mieć jednak parametry zbliżone jak najbardziej do oryginalnej; pomiar należy przeprowadzić w sposób przedstawiony na rysunku. Z polskich głowic gabarytowo odpowiadają głowice do magnetofonów MK 122 i MK 125, mają one także zbliżone parametry. Można również pokusić się o zainstalowanie lepszej jakościowo głowicy (np. z utwardzanym czołem) pod warunkiem odpowiednich parametrów.
Niektóre magnetofony mają fabrycznie wbudowane miniaturowe głośniczki umożliwiające odsłuch podczas zapisu i wczytywania programu. Usprawnienie takie jest bardzo proste do wykonania a jego schemat przedstawiony poniżej. W moim magnetofonie zainstalowałem słuchawkę od aparatu dla słabo słyszących; możliwe jest jednak wykorzystanie innych elementów takich jak wkładka mikrofonu piezoelektrycznego, wkładka telefoniczna, słuchawka od magnetofonu typu WALKMAN itp.
UWAGA: W ŻADNYM WYPADKU NIE WOLNO UŻYĆ DO TEGO CELU ŻADNYCH GŁOŚNIKÓW NISKOOMOWYCH O IMPEDANCJI PONIŻEJ 300-400 OMÓW GDYŻ ZWIĘKSZA TO OBCIĄŻALNOŚĆ UKŁADÓW I MOŻE DOPROWADZIĆ DO USZKODZENIA KOMPUTERA LUB MAGNETOFONU!
Poniższy rysunek wyjaśnia sposób podłączenia układu. Potencjometr P służy jedynie do ustawienia optymalnego natężenia dźwięku; pamiętaj jednak o tym, że im głośniej tym większe jest obciążenie układów elektronicznych.
Na zakończenie kilka porad:
- Ustawienie komputera, monitora, zasilacza i magnetofonu w „kupie“ owocuje zwykle niespodziankami wynikającymi z nakładania się na siebie pól elektromagnetycznych generowanych przez te urządzenia.
- Kasetę wsuwaj do kieszeni do oporu. Wszelkie luzy powodują zwykle wkręcanie i plątanie taśmy.
- Gdy z kasety nie korzystasz włóż ją do pudełka w celu ochrony przed kurzem.
- Gdy taśma się choć raz wkręci, to jej wkręcony fragment nadaje się jedynie do wyrzucenia i należy go odciąć pamiętając jednak, że klejenie rzadko kiedy daje dobre wyniki.
- Stosuj kasety o maksymalnej długości C-90 typu NOR- MAL lub FERRO. Kasety innego typu czy dłuższe nie nadają się do Twojego magnetofonu.
- Ustawianie kaset, w sąsiedztwie zasilaczy, telewizorów, silników elektrycznych i innych urządzeń generujących silne pola elektromagnetyczne kończy się zwykle wyjątkowo nieprzyjemnie.
Zbigniew Kaszycki SP8IC
