Najczęstszym zastosowaniem wszystkich komputerów jest redagowanie tekstów. Stąd dla każdego komputera opracowano po kilkanaście różnych edytorów. Opiszę tu dziewięć najpopularniejszych edytorów tekstu dla Atari XL/XE. Oczywiście ocena ich wartości jest moim subiektywnym odczuciem i nie każdy musi się z nią zgadzać.
AtariWriter+
AtariWriter+ (w tabeli AW+) jest poprawioną wersją jednego z pierwszych edytorów Atari i nadal należy do najlepszych programów tego typu. Jego zaletą jest współpraca z dowolnymi drukarkami oraz możliwość przeglądania strony wydruku o szerokości do 200 kolumn. Przy wyszukiwaniu i wymianie fragmentów tekstu można użyć znaku "?" jako jokera, który zastępuje każdy inny znak. Ponadto podkreślone części tekstu są zaznaczane przez wyświetlenie w negatywie, nie ma jednak wyróżnienia druku wytłuszczonego i kursywy. Największą wadą jest mały rozmiar bufora tekstu na komputerach 800XL 65XE, dla 130 XE jest on natomiast największy. Pewnym ograniczeniem jest także maksymalna liczba 255 możliwych do dołączenia rekordów z listy SynFi- le+. Producentem programu jest Atari Corp.
PaperClip
PaperClip (PC) jest na Zachodzie uznawany za najlepszy edytor dla ośmiobitowych Atari (posiada on także wersję na Atari ST). Ma bardzo duże możliwości redakcyjne, a polecenia są szybkie, efektywne i łatwe do zapamiętania. Do najważniejszych zalet należą: jednoczesne redagowanie dwóch dokumentów, funkcje Macro i Undo, wbudowane funkcje matematyczne, automatyczne zapisywanie redagowanego dokumentu, współpraca ze wszystkimi drukarkami, możliwość włączania grafiki w tekst i użycia dowolnego kroju liter (jeśli można je zdefiniować w drukarce) oraz duże i wyraźne litery na ekranie (tryb ANTIC 3). Długość wiersza na ekranie jest definiowana przez użytkownika i może być ustawiona zgodnie z późniejszym wydrukiem. Pewną wadą jest stosunkowo długi czas trwania operacji wymiany fragmentów tekstu w dużych dokumentach, lecz za to można jednocześnie wymieniać sześć różnych ciągów. Ponadto na dyskietce znajduje się specjalny program do automatycznej konwersji plików zapisanych przez AtariWriter+ na format PaperClipa. Producentem tego programu jest Batteries Included.
SpeedScript
SpeedScript (SS) jest stosunkowo krótkim i prostym edytorem autorstwa Charlesa Branona, posiadającym jednak spore możliwości redakcyjne. Zamiast przeglądania tekstu posiada możliwość wydruku na ekran (S:), lecz tylko w 40 kolumnach. Nie ma wbudowanych kodów drukarek i uzyskanie dodatkowych efektów wymaga wpisywania kodów bezpośrednio w tekst. Największymi jego zaletami są duży bufor i możliwość pracy z magnetofonem. Ponadto tekst na ekranie jest wyraźny, dzięki użyciu trybu ANTIC 3.
Word Magic
Word Magic (WM) jest programem napisanym przez Blue Collar Software dla amerykańskiego miesięcznika "Antic". Może pracować z dowolną drukarką i umożliwia wydruk grafiki (ponadto zawsze występuje w połączeniu z programem graficznym Graphic Magic). Przegląd tekstu odbywa się w trybie graficznym (znak = punkt), więc można sprawdzić tylko ogólny układ tekstu na stronie. Do druku i przeglądania odczytuje z dyskietki specjalny program, a dokument również musi być odczytywany z dyskietki. Przesuwanie kursora przy pomocy klawiatury i/lub joysticka.
HomeText
HomeText (HT) stanowi część pakietu HomePak, którego pozostałymi elementami są baza danych HomeFind i program komunikacyjny HomeTerm. Mała pojemność bufora pozwala na pisanie dokumentów nie przekraczających 8 stron znormalizowanego maszynopisu. Jest bardzo łatwy w użyciu, natomiast denerwujący i mało czytelny jest stylizowany krój liter wyświetlanych na ekranie. Producentem programu jest firma Batteries Included.
HomeWord
HomeWord (HW) to program firmy Sierra On-Line przystosowany przede wszystkim dla drukarek Atari. Bardzo mały bufor umożliwia zredagowanie czterech stron maszynopisu. Sterowany jest z obrazkowego menu i posiada wbudowaną funkcję HELP, dzięki czemu nie wymaga praktycznie nauki. Przy zapisie automatycznie wykonuje kopię pliku. Przegląd strony jest prowadzony na bieżąco w trybie graficznym, co predestynuje go do przygotowywania różnego rodzaju tabel. Niestety posiada własny format zapisu na dyskietce i jego plik nie może być odczytany przez inne edytory.
First Xlent
First XLEnt (FX) jest najnowszym edytorem Atari. Posiadanymi możliwościami redakcyjnymi ustępuje tylko PaperCIipowi. Z wymienionych tam możliwości nie posiada automatycznego zapisu, funkcji matematycznych oraz funkcji Macro i Undo. Umożliwia natomiast redagowanie tekstu w buforze kopiowania (maksymalnie 800 znaków). Poszukiwanie i wymiana fragmentów tekstu odbywają się niemal natychmiast. Za wadę należy jednak uznać powrót z menu na początek tekstu i w tryb zastępowania (replace). Jak wszystkie programy XLEnt Software może współpracować z dowolnymi drukarkami i przy użyciu dowolnych krojów liter — jako jedyny edytor Atari wyświetla na ekranie polskie litery (pomijam tu przeróbki AtariWriter i SpeedScript przeznaczone wyłącznie dla Atari 1029.
StarTexter
StarTexter (ST) jest programem niemieckiego wydawnictwa SYBEX-Verlag i posiada wersję polską wykonaną w kraju. Umożliwia użycie polskich liter jako definiowalnych znaków graficznych (zob. „Komputer“ 9/88) Pozwala na współpracę z większością drukarek. Dostępnymi możliwościami redagowania tekstu ustępuje jednak programom amerykańskim (PaperClip, AtariWriter + i First XLEnt) Ponadto ma stosunkowo nieduży bufor — niecałe 20 KB. Zaletą jest natomiast praca na pełnej 80 kolumnowej stronie, choć widoczna jest tylko jej część.
PioText
PioText (PT) jest opracowanym w Polsce przez Piotra Szulkiewicza edytorem przeznaczonym przede wszystkim do współpracy z magnetofonem. Jest to jego podstawowa zaleta. Możliwości redakcyjne programu są bardzo małe — brak jest nawet tak podstawowych funkcji, jak wyszukiwanie fragmentów tekstu. Niewielki jest także rozmiar redagowanego dokumentu. Oczywiście — jak przystało na polski program — na ekranie i drukarce uzyskuje się polskie litery i to jest jego druga zaleta. Niestety innych nie udało mi się stwierdzić.
Podsumowanie
Ważniejsze parametry opisanych edytorów zostały zestawione w zamieszczonej tabeli. Wybór należy już do użytkowników, zależy bowiem w dużym stopniu od potrzeb i indywidualnych upodobań. Ze swej strony polecałbym dla posiadaczy stacji dysków PaperClip i First XLEnt (tych właśnie sam używam), a dla posiadaczy magnetofonów SpeedScript i ewentualnie pierwszą wersję AtariWriter (bez plusa).

Wojciech Zientara




