Atari Super Turbo

KORZENIE

Pod koniec 1986 roku początkujący student Sławek postawił sobie za cel „uszlachetnienie“ denerwującego systemu pobierania informacji z magnetofonu w 8-bitowych komputerach Atari. Ponieważ Commodore i Spectrum miały swoje systemy TURBO wielokrotnie zmniejszające czas wczytywania programów więc doszedł do wniosku, że Atari też na to stać. Po półrocznych próbach i badaniach, zbudował prototypowy egzemplarz magnetofonu Atari 1010 i napisał pierwszy program do obsługi systemu AST. Po kilku następnych miesiącach powstały pierwsze egzemplarze XC12 pracujące w tym samym systemie, choć z trochę mniejszą prędkością. Zastosowanie prędkości transmisji użytej w 1010 było dla tych magnetofonów bardzo ryzykowne. Cały system został dopracowany i w swojej pierwszej wersji zaczął być rozprowadzany pod koniec 1987 roku. Ponieważ autor nie opierał się na żadnym istniejącym rozwiązaniu, bo takich po prostu nie było, zgłosił swój wynalazek w Urzędzie Patentowym (nadal posiada tylko numer zgłoszenia patentowego, choć otrzymanie numeru patentu wydaje się już być bardzo bliskie). Niestety znalazło się sporo osób nieuczciwych, które wykorzystały luki w naszych przepisach i zaczęły podrabiać system zmieniając winietki programów, nazwy systemu i w kilku miejscach pojawiły się nowe „oryginalne“ Turbo, będące po prostu „podróbkami i przeróbkami“ systemu AST (bez względu na nazwę HARD, SUPER, SPECIAL, BLIZZARD itp...). Niestety firmy bądź osoby „grzebiąc“ w programach często je uszkodziły i systemy pracowały nie najlepiej, brakowało im dodatkowego, nowego oprogramowania. Często „twórcy“ wybierali się oczywiście do źródeł czyli firmy AS-ATARI STUDIO gdzie — za w sumie niewielkie pieniądze — mogli nabyć wszystko, co najnowsze do systemu AST.

W chwili obecnej jest wielu użytkowników systemu AST i właściwie wszyscy są z systemu zadowoleni, czy tak jest z „pirackimi“ podróbkami systemu, to trudno powiedzieć. Firma AS dba o swoich klientów i stara się stopniowo i oczywiście w miarę możliwości spełnić ich wszystkie prośby dotyczące systemu.

Autorem ATARI SUPER TURBO jest Sławomir Nienałtowski, zaś wszelkie prawa do systemu AST posiada firma AS-ATARI STUDIO (Warszawa 33 skr. poczt. 80).

ZESTAW PODSTAWOWY

Podstawowa wersja systemu to:

— modyfikacja firmowego magnetofonu Atari (1010, XC11, XC 12, a także TurboData, PhoneMark, itp).;

— kaseta z programami narzędziowymi do systemu AST;

— kaseta z 16 grami zapisanymi w standardzie AST;

— instrukcja obsługi. Magnetofon po modyfikacji może nadal bez zmian pracować w standardowym systemie, natomiast po wczytaniu programu obsługującego automatycznie przełączy się na AST. Kaseta z programami narzędziowymi zawiera program ładujący, system operacyjny, dwa programy kopiujące do standardowych zbiorów z systemu normalnego na AST oraz tester ustawienia głowicy. Loader AST służy do uruchamiania programów zapisanych w tym systemie. Systemem Operacyjnym można programy dodatkowo przegrywać, redagować tytuł, robić przerwy na kasetach, wczytywać inne zbiory itp. Programy kopiujące służą do translacji z postaci normalnej na AST

Programy nagrane w tym systemie posiadają tytuły, nie wymagają ustawiania taśmy na początek programu, procent błędów przy wczytywaniu jest znikomy, a najdłuższe z nich wczytują się w granicach 3 minut. Obsługa AST jest bardzo prosta.

OPROGRAMOWANIE DODATKOWE

Jak już wspominaliśmy firma AS nie zapomina o swoich klientach i stara się spełnić ich życzenia. Dlatego oprócz podstawowego pakietu programów stara się udostępniać nowe programy ułatwiające pracę z AST. Ponieważ wszystkie programy sprzedawane były jako niezabezpieczone więc ułatwiło to pracę wszelkim „piratom“ systemu, choć na pewno w zapamiętałym przerabianiu choćby napisów nie ustrzegli się oni błędów. Powstały oczywiście translatory między systemem dla 1010 i XC 12, który z uwagi na zamontowanie pewnej ilości AST do magnetofonów 1010, pozostał w swojej starej bardzo szybkiej formie (najdłuższe programy ok. 2 minuty). Umożliwiają one 100 proc. wymienności oprogramowania pomiędzy systemami. Kolejne programy powstałe od momentu rozpowszechniania systemu to:

AST BASIC — program instaluje w standardowym edytorze Basica dodatkowe urządzenie o nazwie „T:“, oznaczające magnetofon pracujący w systemie AST, co umożliwia używanie dodatkowych instrukcji dotyczących urządzenia zewnętrznego AST. Pozwala to na przegranie 100 proc. programów w Basicu na ten system, po oczywiście uprzednim ich odbezpieczeniu.

AST INIT — program kopiujący z systemu normalnego na AST, do tych programów, które uruchamiały się za standardowego kopiera dołączonego do systemu.

AST->NORMAL — program pozwalający na skopiowanie większości programów zapisanych w AST na normalną transmisję.

AST SPECIAL PACKAGE — zestaw programów do kopiowania na system AST programów niestandardowych, wieloblokowych, itp. W skład zestawu wchodzą dwa loadery do takich programów, monitor pamięci z wbudowaną opcją Tracę (pojemność ok. 50 KB), trzy programy translujące na system AST, Turbo Basic XL zapisany w standardzie AST oraz bardzo obszerna instrukcja z dokładnymi informacjami na temat systemu, obszarów pamięci AST, sposobu przerabiania programów, adaptacji itp.

SPECTRUS PACKAGE — pakiet programów do „wyciągania“ grafiki z programów na komputer ZX-Spectrum, adaptowania jej do standardu Atari i możliwości dołączania do programów Atari.

AST CARTRIDGE — najmłodsze dziecko systemu. Niby zwykły cartridge, jednak różny od znanych Państwu, bardzo szybki, nie wymagający wyjmowania z komputera (odłączalny w dowolnym momencie). Duża pojemność pozwoliła na umieszczenie na nim wszystkich programów niezbędnych do zaawansowanej pracy z systemem: wszystkie trzy loadery, system operacyjny, AST BASIC, programy kopiujące do programów standardowych i niestandardowych oraz opcja pozwalająca na odłączenie cartridge'a bez potrzeby wyjmowania go.

Oprócz wymienionych programów w firmie AS znajdą Państwo także przerobione już na wersję AST programy bardzo skomplikowane i niestandardowe, których nie można przerobić programami kopiującymi, np. „Goonies“, „Tomahawk“, „Spy vs Spy“ I i II, „Beach Head“ I i II, „Basil“, Kennedy Approach“, „Zybex“, „Mercenary“ oraz wiele innych.

Trudności w translacji polegają głównie na tym, że zmieniono system obsługi magnetofonu, więc niektóre programy mogą „nie zgadzać“ się z tym nowym systemem, jednak wszystkie programy można przerobić na system AST.

OCENA

System AST spisuje się bardzo dobrze i właściwie każdy użytkownik magnetofonu powinien być zadowolony z takiego systemu, tym bardziej że bez względu na rozmiary szaleństwa cenowego na rynku komputerowym cena systemu jest kilkakrotnie niższa od ceny stacji dyskietek. Jeżeli zamierzają Państwo używać komputera głównie jako narzędzia do zabawy, czy zabawy, czy zabawy połączonej z edukacją to znacznie rozsądniejsze jest zainstalowanie AST niż kupno stacji dyskietek, przy zastosowaniach bardziej profesjonalnych należałoby sprawę przemyśleć. Jeżeli natomiast chcemy przy użyciu „małego“ Atari poprowadzić swoją firmę, to stacja dyskietek okaże się nieodzowna — najwspanialszy i najszybszy nawet magnetofon nie jest w stanie jej zastąpić. Jeżeli chodzi o zalety systemu AST jest ich bardzo wiele — do najważniejszych powinniśmy zaliczyć prostą, szybką i bezawaryjną obsługę i wczytywanie programów. Jedną z niewielu wad systemu jest to, że nie wszystkie programy można przenieść na AST przy użyciu programów kopiujących, choć używając AST SPECIAL PACKAGE i dokładając do tego sporą porcję niezbędnej wiedzy można każdy program dostosować do AST. Jeżeli chodzi o nośnik, to można stosować takie same kasety jak przy normalnej transmisji, pamiętając oczywiście, aby nie miały zbyt dużych oporów mechanicznych.

Liczba reklamacji w firmie AS świadczy, że tak ganione powszechnie magnetofony XC12 wcale nie są złe.

WNIOSKI

Pomysł i wynalazek tego urządzenia wydaje się iskierką nadziei na naszym „pirackim“, krajowym rynku komputerowym. Okazuje się, że potrafimy czasami coś wymyślić, a nie jedynie ściągać zza miedzy. Szkoda tylko, że nasi krajowi konkurenci nie potrafią tego docenić i wszelkimi dostępnymi metodami próbują omamić i naciągnąć klientów, a zarazem nabić dystrybutora i autora patentu w przysłowiową „butelkę“. Dlatego należy się liczyć z tym, że wszelkie nowości do systemu będą zabezpieczane i chronione bardziej niż dotychczas, a w momencie uzyskania numeru patentu (nie wykluczone, że kiedy Państwo czytają ten artykuł jest on już znany) firma w sposób prawny i bardziej konsekwentny zacznie dochodzić swoich praw.

Podsumowując, wydaje się nam, że system AST jest bardzo dobrą alternatywą dla wszystkich posiadaczy magnetofonów, pracuje bardzo poprawnie, a firma AS dba o to, aby się stale rozwijał. Niestety, jak dotychczas był on instalowany wyłącznie w magnetofonach firmowych, niewykluczone jednak, że zostanie wprowadzony do sprzedaży także interfejs do zwykłego magnetofonu (pojawiły się już takie w „pirackim“ wykonaniu, jednak firma ATARI STUDIO nie bierze odpowiedzialności za ich prawidłową pracę). Magnetofon z wbudowanym systemem AST (z uwagi na powyższe) pracuje we wszystkich dostępnych w naszym kraju systemach TURBO, także w „przywiezionych“ z Czechosłowacji TURBO serii 2000 i 5000.

Jeżeli zdecydowaliby się Państwo na instalację systemu to mogą Państwo skontaktować się z firmą AS-ATARI STUDIO osobiście, telefonicznie lub listownie, dla osób z Warszawy i okolic usługa wykonywana jest w ciągu jednego lub dwóch dni, dla osób z odległych miejscowości po uprzednim umówieniu się, w miarę możliwości w ciągu jednego dnia.

Przypominamy! ATARI STUDIO „AS“ zmieniło swoją siedzibę z al. Bieruta 5/34 na ul. Jóźwiaka 4 (przystanek autobusowy bliżej Trasy Łazienkowskiej), tel. 125-123, adres korespondencyjny: Warszawa 33 skr. poczt. 80.

Tomasz Mazur